بازگشت به صفحه اصلی
معلول کیست و معلولیت چیست؟


معلولیت اطلاق می شود به ناتوانی در انجام تمام یا قسمتی از ضروریات عادی زندگی فردی یا اجتماعی به علت وجود یک نقص مادر زادی یا عارضی در قوای جسمانی یا روانی.

نقص عارضی فوق الذکر ممکن است حاصل از سیر طولانی یک بیماری بوده و یا نتیجه ی یک تروماتیسم ناشی از تصادفات وسائط نقلیه یا حوادث کار و یا اتفاقات و بلایات و جنگ و غیره باشد. آن طور که از این تعریف بر می آید، در اصل معلولیت یک نقصان جسمانی یا روانی وجود دارد که کاهش توانایی ظرفیت شخص را باعث می شود و این کمبود توانایی و ظرفیت است که منجر به نارسایی ها و عدم تکاپو محرومیت در زندگی مادی و معنوی شخص می گردد.

در ارزییابی یک معلولیت ضرورت دارد خصوصیات نقصان جسمانی یا روانی هم چنین کیفیت کاهش توانایی و ظرفیت بالاخره نحوه ی محرومیت شخص روشن گردد.

نقصان:
نقصان اطلاق می شود به هر نوع از بین رفتن نسج یا ضایعه دیدن بدن از نظر فیزیولوژی یا آناتومی یا قوای مغزی که ممکن است قطعی یا دائمی یا بر عکس موقتی و گذران باشد. این نقصان امکان دارد در سطوح مختلف قوای شخص و دستگاه های بدن به وجود بیاید مانند:
- قوای فکری مانند هوش حافظه تفکر
- قوای روانی مانند وجدان ادراک رفتار
- بیان تفهیم و تکلم
- شنوایی
- بینایی
- دستگاه های داخلی (گوارش قلب و عروق تنفس و غیره)
- اسکلت و دستگاه نگه دارنده
- شکل زیبایی و ظاهری

کاهش توانایی و ظرفیت:
کاهش توانایی و ظرفیت اطلاق می شود به کاهش کلی یا جزئی در توانایی شخص برای انجام دادن فعالیت مشخصی که باید به شکل مطلوب یا در حدودی که برای هر انسانی طبیعی می باشد به عمل آید. این توانایی و ظرفیت در حقیقت به شکل فعالیت ها و رفتارهایی است که معمولا عوامل لازم برای زندگی روزانه تلقی می شوند و عبارتند از:
- رفتار
- بر قرار کردن ارتباط با دیگران
- توجه به نظافت و مراقبت بدنی
- حرکت و جابجا شدن
- انجام وظائف خانگی
- مهارت در برابر موقعیت های مختلف
- استعداد به زندگی حرفه ای و اشتغال
- متفرقه
که می توان درجه وخامت این کاهش توانایی و ظرفیت را نیز در نوع خود تعیین کرد.

باید توجه داشت که هر یک از موارد بالا برای حوزه های فعالیتی طراحان صنعتی جای کار و تامل دارد اما متاسفانه در کشور ما فقدان وسایل کمکی برای معلولان به شدت احساس می شود و در اکثر موارد حتی ساده ترین کالا ها هم به علت بی توجهی طراحان به این قشر وارداتی هستند.

محرومیت:
کاهش توانایی حاصل از نقصان بالاخره منجر به محرومیت و متضرر شدن شخص در زندگی می گردد اگر چه معیار های ارزیابی این محرومیت و زیان دیدن بسته به جوامع مختلف فرق می کند ولی در کل برای این منظور بعضی از وظایف فرد را در نظر گرفته و ارزیابی می کنند که در مجموع به آنها وظایف بقا گفته می شود که عبارتند از:
- جهت یابی
- تحرک فیزیکی
- جابحا شدن و تغییر مکان
- اشتغال
- جذب شدن در جامعه
- استقلال اقتصادی

انواع معلولیت ها:
معلولیت ها بر حسب امکانات باز توانی و ترمیمی و نتایج اجتماعی اقتصادی آنها به طور کلی در چهار گروه عمده ی زیر طبقه بندی می شوند که هر کدام از این گروه ها شامل معلولیت های متعدد و متنوع می باشند:

- معلولیت های حواسی که به ویژه شامل معلولیت های بینایی و شنوایی هستند.
- معلولیت های احشایی که شامل معلولیت های قلبی عروقی تنفسی کلیوی و... می باشند.
- معلولیت های حرکتی که شامل انواع معلولیت های دستگاه حرکتی و اعصاب است.
- معلولیت های روانی که معمولا در خردسالان و بزرگسالان به طور جداگانه بررسی می شوند.

مواردی که می بایست در طراحی وسایل درمانی و کمکی افراد معلول در نظر گرفته شود عبارتند از:
• پیشگیری از آسیب
• بهره وری بیشتر
• ترقی و بهبود
• سهولت استفاده
• سازگاری و تطابق آن با این قشر

مواردی که درارزیابی معلولیت ضرورت دارد:
• کیفیت کاهش توانایی و ظرفیت
• خصوصیات نقصان جسمانی یا روانی
• نحوه ی محرومیت

عدم توجه به ویژگی ها ، گوناگونی محدودیت ها و آنتروپومتری و قابلیت های معلولان در طراحی موجب می شود تا دیگر توانایی های آنان نیز تحت تأثیر قرار گرفته و و از کار باز داشته شود.

طراحی برای معلولانقابلیت حمل و دوام:
• ابعاد
• توانایی فرد در جا به جا کردن وسایل
• روش جابه جا کردن
• وزن

وضعیت محیط:
• رطوبت
• اصوات
• آلودگی
• دما

قابل اعتماد بودن و قابلیت تعویض:
• طراحی باید همه ی امتیازات و قابلیت های لازم را با توجه به قابلیت ها و محدودیت های فرد معلول داشته باشد (فرد معلول بتواند از تمام قابلیت های آن استفاده کند. )
• طرح نباید باعث ایجاد استرس در فرد گشته و او را متوجه محدودیت هایش کند.
• طرح نباید ناتوانی فرد را تشدید کند و یا ناتوانی جدیدی به او بیفزاید.

ویژگی های محصولات مورد استفاده معلولان:
1. انجام اعمال ضروری Essential function
2. سودمندی productivity
3. ارضای فرد Personal satisfaction
4. سهولت استفاده Ease-of-use
5. طراحی همگانی universal design
6. saving به صرفه بودن و کاهش هزینه Cost

وسایل آموزشی و کمک درمانی و توانبخشی:
هدف ازاستفاده از این گونه وسایل کمک به فرد معلول در باز توانی و افزایش توانایی ها ی حرکتی و ذهنی می باشد در طراحی وسایل کمک آموزشی برای معلولان ذهنی و جسمی موارد زیر را باید در نظر گرفت:
• سهولت استفادهEase-of-use
• توانایی فرد در جا به جا کردن وسایل
• فرد معلول در استفاده از آن آسیب نبیند زیرا معلولان جسمی اجسام را گاهی پرتاب کرده و یا در دهانشان می کنند پس عدم استفاده از لبه های تیز و خشن از ویژگی های طراحی برای آنان است.
• اعمال کردن رگونومی ادراکی به خصوص برای معلولان ذهنی تربیت پذیر مثلا در طراحی وسایلی که هدف از کاربرد آن بیان مفهوم بزرگی و کوچکی، تطبیق بین موجودات مشابه یا غیر مشابه و تشخیص و تمییز دادن آنها از هم طراحان باید توجه داشته باشند که معلولانی که در این دسته قرار می گیرند فهم و ادراکشان گاهی به اندازه ی کودکان زیر 5 سال است. پس در طراحی وسایل کمک آموزشی باید دقت داشت تا در آنها ایجاد اشتیاق و انگیزه نمود.

 

 

 

منبع: برگرفته از پروژه "بررسی ارگونومی در افراد معلول"، رائیکا خورشیدیان، سعیده فراهانی، 1386، دانشگاه تهران
+ ویرایش ادبی و تلخیص


ارسال شده در: جمعه 26 آبان 1391 | توسط : ا.مرشدي
مطالب پربازدید
وسایلتان را به صورت بی سیم کنترل کنید! +تصاویر - [بازدید:26]
نسل آینده آینه های دستشویی +تصاویر - [بازدید:32]
ترفند قابلیت ارسال ایمیل به آینده در سرویس Gmail - [بازدید:41]
وقتی که قلب هایمان كوچك تر از غصه هایمان میشود - [بازدید:42]
برای رفتن به دانشگاه یا آموزشگاه چه لپ تاپی بخریم؟ - [بازدید:44]
چند نمونه از حرکات ورزشی در آب - [بازدید:48]
ورزش در آب برای چه کسانی مناسب است؟ - [بازدید:51]
بیت دیفندر بهترین اینترنت سکیوریتی شد - [بازدید:51]
آشنايی با نرم افزارهاي QualiLife ويژه افراد ناتوانی جسمی - [بازدید:53]
فواید جالب حل جدول ... - [بازدید:60]
آموزش رایت کردن بیش از 700 مگابایت بر روی cd - [بازدید:61]
نرم افزار تیم ویور 7 (teamViewer 7.0) - [بازدید:62]
جدیدترین فناوریهای دنیا - [بازدید:65]
چگونه با خروپف کردن مقابله کنیم؟ - [بازدید:67]
اعمال ليلة الرغائب را از دست ندهیم - [بازدید:69]
مطالب تصادفی
اسم شما چه رنگيه؟ - يکشنبه 15 مرداد 1391
بچه ها موقع پخش نوده! - يکشنبه 15 مرداد 1391
نرم افزاري جديد جهت قفل كردن رايانه - سه شنبه 4 مهر 1391
با بوی بد دهان به طور قطعی خداحافظی کنید - دوشنبه 16 مرداد 1391
چگونه با خروپف کردن مقابله کنیم؟ - يکشنبه 12 خرداد 1392
عكسی که بار دیگر كانون توجه قرار گرفت - سه شنبه 17 مرداد 1391
تخم شربتی لاغر میکند... - شنبه 1 تير 1392
معلول کیست و معلولیت چیست؟ - جمعه 26 آبان 1391
با این 10 روش دیگر به کارواش نمی روید!! - دوشنبه 16 مرداد 1391
آموزش نرم افزار - چهارشنبه 8 خرداد 1392
بني‌ آدم اعضاي يكديگرند - شنبه 14 مرداد 1391
آنتی ویروس سریع و کم حجم برای کامپیوتر و فلش مموری ها - سه شنبه 17 مرداد 1391
محو اسرائيل! - يکشنبه 15 مرداد 1391
آموزش کار با نرم افزار ریدکال - جمعه 26 آبان 1391
اس ام اس خنده دار ۹۱ - يکشنبه 15 مرداد 1391
آخرین مطالب
بازبارآن - يکشنبه 15 مرداد 1391
عشق‌بازي - يکشنبه 15 مرداد 1391
محو اسرائيل! - يکشنبه 15 مرداد 1391
سخن بزرگان - يکشنبه 15 مرداد 1391
بني‌ آدم اعضاي يكديگرند - شنبه 14 مرداد 1391
پنج شیوه ساده برای تقویت اعتماد به نفس - يکشنبه 15 مرداد 1391
تا حالا دقت كردين ... (طنز) - يکشنبه 15 مرداد 1391
رسوا کردن افراد دروغگو با این چنـد روش - يکشنبه 15 مرداد 1391
بچه ها موقع پخش نوده! - يکشنبه 15 مرداد 1391
تست روانشناسي، جالب و سرگرم كننده - يکشنبه 15 مرداد 1391
آزمون‌هاي سرگرم كننده روانشناسي - يکشنبه 15 مرداد 1391
اسم شما چه رنگيه؟ - يکشنبه 15 مرداد 1391
توصیه های تغذیه ای در ماه مبارک رمضان - يکشنبه 15 مرداد 1391
آيا ايستادن براي بدن مفيد است؟ - يکشنبه 15 مرداد 1391
اس ام اس سركاري ... - يکشنبه 15 مرداد 1391